Türkiye Yahudilerinden “Kulüp” dizisi yorumu: İlk defa kendimizi karikatürize olmadan görüyoruz

Netflix’te yayınlanan Kulüp dizi Türkiye’deki Yahudi toplumunda heyecan yaratırken, “ilk kere kendimizi karikatürize olmadan görüyoruz” yorumunda bulundular.

Türkiye Yahudilerinden

Netflix’te 5 birim olarak ekrana gelen ve merkezinde İstanbul Galata’da yaşayan Sefarad Yahudilerinin öyküsünün anlatıldığı Kulüp dizisi, büyük ilgi fark etti. Başrollerinde Gökçe Bahadır, Salih Bademci, Metin Akdülger gibi isimlerin yer aldığı üretim Türkiye’de Yahudiler aralarında da coşku yarattı.

Bu yapımla ilk olarak, büyük oranda İstanbul’da yaşamış Yahudiler, kendi ifadeleriyle “görünür” oldu.

BBC Türkçe’ye konuşan Yahudiler; dini ritüeller ve Ladino dilinin titiz şekilde ekrana yansıması değin, Varlık Vergisi gibi siyasi olaylara değinilmesinin de önemine sinyâl ediyor.

Liora Morhayim – Doktora öğrencisi

“İnanılmaz bir duygu.

İlk kez Türkiyeli bir Yahudi’nin hikayesi başlıca akımda bir yayınlama organında merkezde bulunuyor. Türkiye de çok çok minik bir toplumuz, “Bundan Böyle görünüyor muyuz?” derken böyle bir işin yapılması büyük sürpriz oldu.

“Üstelik klişe bir yerden bakılmaması, gerçekten en ince ayrıntısına dek düşünülerek yapılması beni şaşırttı. Üstelik politik bir tarafı da var dizinin. Yalnızca Ladino gibi kültürel öğelerle geçiştirilmiş bir meslek değil. O dönemdeki Türkleştirme politikaları, Varlık Vergisi gibi politik tarafların da hikayenin diğer tarafları ile birlikte ele alınması fazla hayret verici ve fazla güzeldi.

“Ben hiçbir süre sadece Yahudi olarak tanımlamadım kendimi… Daima ‘Türkiyeli Yahudi’ olarak kendimi tanımladım. Sefaradım, İspanya vatandaşlığım var lakin hiçbir süre İspanya’ya bir senet hissetmedim. bununla beraber İsrail’e de bir bono hissetmedim. Çünkü dizide dediği gibi “Biz 400 yıldır buradayız, vatan yahu”… O 400 yıllık us elbette, kendi adıma beni Türkiye’ye bağlıyor. Lakin tabii ki bu antisemitizm, Türkleştirme politikaları… Sadece bu dönem değil, Cumhuriyetin genelindeki atmosfer, bir yandan da dışlayıcı.

Ama dizi bu duygusal şöyle değiştirdi: Bizim hikayemiz de görünür oldu. O görünürlük, ülkeye dair aidiyeti güçlendiren bir şey.

“Bu hikayenin geniş toplumda karşılık bulması çok heyecanlandırıcı. Twitterda paylaşılan yorumlara da bakıyorum bununla birlikte. ‘Ladino diye bir dil varmış, ne dek güzel şarkıları, dinliyorum…Bu sözcük ne anlam açıklama ediyormuş?’ gibi paylaşımların yapılması, insanların merak edip bunları araştırması, tabii oysa bende aidiyet konusunda sıradan bir değişikliğe yol açıyor.”

Nesi Altaras – Avlaremoz Gazetesi editörü

“İlk kez kendinizi bu dek direkt görüyoruz. Yani karikatürize olmadan, ‘Kurtlar Vadisi’ndeki düşman banker’ olarak gösterilmeyen bir Yahudi temsili Türk televizyonunda nasıl olursa olsun birincil defa oluyor. O yüzden tabii çok heyecanlandırıcı. Özellikle Ladino geçmesi çok ilgi çekici. Çünkü dünyada daha önce hiçbir dizide bu kadar kullanılmadı. Galata Kulesi çevresinde Türkçeden sonra ikinci dil Ladinoydu. Bu lisan, Türkiye toplumsal hafızasından o kadar beceriksiz ama, ne olduğunu bile çözmemiz uzun sürüyor. Bu da yan Türkiye’nin hikâyesinin bir parçası olduğumuzu bize hatırlatmış oluyor.

Herkes kendi ailesini görüyor bir nevi. Belli Başlı karakterin babası gibi benim dedemin de ismi Salomon örneğin. Bunlar bizim içimizden isimler. Ben Raşel diye, Mordo diye halk müziği tanıyorum. Bunu televizyonda görmek çok heyecanlandırıcı bir şey ve bunu ucuz bir romantizm yapmadan başarmış olmaları da çok manâlı çünkü başlıca Türkçe medyada azınlıklar konusu, Yahudiler konusu geçtiğinde, anında bir “500 yıllık dostluk”, “Biz ne güzel komşuluk ilişkileri içinde yaşardık”, “Nerede o eski günler” gibi bir toz pembe romantizme geçiş oluyor. Ama tabii bunun hiçbir gerçekliği değil. Nerede bu insanlar? Ayrımcılık yüzünden göç ettiler, sefalet yüzünden göç ettiler. Bu bölüm unutuluyor. Bu dizi pek yapmamış. O yüzden paha biçilmez bir meslek.

“bununla birlikte burası varlıklı bir semt yok. Orta alt derslik diyebileceğimiz insanların genelde yaşadığı yer. Bu ahali da İsraile göç etmeyi düşünüyor tekrar tekrar. Bunu da dizide görüyoruz. Natürel Varlık (Vergisi) burada geçen kayda değer bir konu. Bu bizim toplumumuz için kalıcı bir travma diyebiliriz. Benim ailemde, ayrıca anne tarafında var, keza baba tarafı bunu yaşadı. Sonradan ailenin Aşkale’ye gönderilen üyeleri var.

Bilerek yapılmış şeyler. O yüzden bunun uygun bir şekilde gösterilmesi mükemmel. Ve natürel en değerli olan kısmı da bunların hiçbirini duymamış insanların karşısına çıkarılması. Pek bir yabancılaşma var fakat Türkler bizi tanımıyor. Birbirimizi tanımıyoruz gibi oldu.”

Raşel Behar

“Benzer Raşel gibi fazla genç kız vardı. Fazla etkiledi beni. Filmdeki gibi yaşadım, o yaşamı yaşadım ben. Büyük Hendek Caddesi bizim yürüyüş yolumuzdu. Arkada da Ufak Hendek Caddesi vardı. O da dizide bulunan yoldu. Her şey bizim zamanımızdaki gibiydi. Saç modellerimize değin aynıydı. Ben 1945 ve 50’lerde Kuledibinde yaşadım. Biz hepimiz orada yaşardık. Kulenin tam orada dükkanlar vardı. Manav, tatlıcı çoğu Museviydi. Ladino konuşurduk her tarafta. Sonradan okullarda “Yurttaş Türkçe konuş” denilmeye başlandı. Okulda canice veriliyordu Ladino konuşanlara… Onun için Ladino bizden uzaklaştı. Kızlarımla halen konuşuyorum ben.

“Varlık Vergisi çıkarıldığında çok güç zamanlar yaşadık. Birçok tanıdığımız Aşkaleye gönderildi ve maalesef o soğuklarda, taş zarar vermek zorunda kaldılar. Kimisi öldü, kimisi döndü.

Yeni evli bir çifte evimizdeki odayı açtık. Bir tahta masa ile koltuk verdik onlara. Haciz gelirse götürsünler diye…Bunları Aşkale zamanlarında yaşadık. İnşallah artık olmaz böyle bir şey.”

Selin Kandiyoti – Şalom Gazetesi köşe yazarı

“Ben müthiş bir coşku patlaması yaşadım. Dizi her tarafında ne vakit Yahudilikle ile ilgili bir öğe görsem; bu bir şarkı olabilir, dil olabilir, bir aksesuar olabilir, bir dekor olabilir. Hepsinde ağladım. Bir coşku, bir sevinç, olumlu duygularla dolup taştım. Bunun da sebebi, öncelikle Türkiyede Türk Yahudi toplumunun hayatına, yaşantısına yer verilmiş bir dizi görmekti. Biz bugüne dek hiçbir dizide temsilcilik edilmedik. Belki minik roller oldu ve maalesef kötü adam rolünde olmuş olabilir. O yüzden bu üretim beni çok çok sevindirdi. Ben ilk olarak çok mutlu oldum.

“Benim anneannem Galata’da büyüdü. Oradan ne zaman geçsek, ‘Anneanne bu apartmanda (Deniz Palas) büyüdü’ derlerdi. Benim anneannem oradan gelin çıkmış. Sokakta Ladino konuşulurmuş. Baba tarafımdan duyduğum ise Varlık Vergisi ve Aşkale hikayeleri… Babamın büyükbabası Aşkale’ye gitti.

Servetlerini kaybettiler orada. Biz fiilen kendi hayatımızı izledik.

“90 yaşında anneanneme de izlettim diziyi. O da çok duygulandı: ‘Aaa Ladino konuşuyorlar’ dedi. Türkiye’de yaşayan Yahudiler ülkesine çok bağlıdır. Bizim burada olmamız da bunun göstergesidir. Bu yüzden, bu ülkedeki geniş toplumun bize görüş açısının değişmesine vesile olursa biz buna çok seviniriz. Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de antisemitizm var. Lakin Türkiye’deki Yahudilere karşı antisemitizm dozunun biraz düşmesine biz çok seviniriz. Bu dizi buna yarayabilir. En azından Türkiyedeki geniş toplum, burada yaşamış Yahudi vatandaşlarına karşısında önyargıları biraz azalabilir. Ben bu yüzden de çok mutluyum.”

Yaşar Bildirici – Türk Yahudi Toplumu Danışmanı

“Benim de mensubu olduğum Türk Musevi Cemaati’nde hakikaten çok büyük heyecan yarattı. Bizim gençlik derneklerinden kişiler rollerini oynadılar, bir parça başına de benim damadım İlker Franko. Ufak torunum da korodaki çocuklardan biriydi. Dolayısıyla benim için, eşim için, ailem için ve cemaatin için fazla şen oldu. Fakat bir Türk vatandaşı olarak da gurur duydum.

Kulüp dizisi de bence dünyada meslek yapacak. üstelik devamının gelmesi de fazla neşelendirici olacak.

“En önemli şeylerden biri tarihimizin kara sayfalarından biri Varlık Vergisi orada işleniyor. Bugün Türkiye’de yaşamış çoğu vatandaşlarımız ‘Varlık Vergisi nedir?’ diye bilmiyor. Dolayısıyla bunun işlenmesi de çok kıymeti. Orada görüyorsun nasıl bir aile biçare hale geliyor, baba Aşkale’de ölüyor. Bunların bundan böyle yaşanmaması gerekli. Keşke o fazla kültürlülük, çok dillilik bugünlere misli misli artarak gelseydi. Ama maalesef cemaatler çok küçüldü. Bugün bütün Türkiye’de gayrimüslim cemaatlere bakıldığında 100 binin altındayız.

“Türkiye Yahudi cemaatinin her üyesi okuldan başlayarak, anne ve babasından başlayarak inanılmaz bir sancak, Türkiye ve Atatürk sevdasıyla yetişiyor. Dolayısıyla bizim cemaatini son derece Türkçü, memleketi de çok düşüşü son derece akıcı insanlardan oluşan bir cemaat. Natürel fakat Türkiye de antisemitizm son dönemlerde yükselse bile, ihtiyatlı ırk bunu çok net görüyor. Dolayısıyla keza Türklüğüm keza Yahudiliğim ile kibir duyuyorum. Lakin dediğim gibi bu film, bizleri tanıtması açısından çok cana yakın ve fazla içten oldu.”

.

Yorum yapın

Rakı Fiyatları sıra bulucu Geçici Mail yks pdf indir antrenmanlarla matematik 1 pdf serway fizik 1 pdf ilahi sözleri 1984 pdf türkçe pdf numara sorgulama minecraft premium satın al instagram takipçi satın al ilahi sözleri youtube mp3 çevir apk indir film izle resim yükle Selçuk Sport Apk İndir instagram takipçi satın al tiktok takipçi satın al Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi Haber Sitesi